Eskimeye Yüz Tutmuş On Meslek

Teknolojinin gelişmesi ile birlikte eskiden insanların evine maddi anlamda katkı sağlamak için yaptığı meslekler, etkisini yitirmiş durumda. Böyle bir durumun gelişmesinde kültürel yapının etkisi de oldukça büyük. Gelecek nesillere aktarılması ve geçmişte yapılan işlerin ne olduğunun hatırlanması, gelecek nesillerin tarihini bilmesi için oldukça önemlidir. Elbette ki geçmişte yapılmakta olup şimdi yok olmaya yüz tutmuş birçok meslek grubu var ancak listede yer alanlar bunlardan sadece bazıları.

1-Nalbantlık

nalbantlik

Ulaşım ve taşıma amacı için kullanılan hayvanların ayaklarının altına nal şeklindeki demir parçasını çakan kişilerin yaptığı iş olarak adlandırılır. Günlük yaşantımızda arabalar için kullanılan lastikler nasıl bir işlev görüyor ise, hayvanların ayaklarının tırnaklarına çakılan nallar da Osmanlı döneminde aynı işlevin görülmesine yardımcı oluyordu. Günümüzde yine nalbantlık mesleğini sürdüren kişiler mevcut ancak eskisi kadar değil.

2-Kalaycılık

kalaycilik

Eskiden evlerde yaygın olarak kullanılan bakır eşyaların fazlalığından ötürü kalaycılık işi ile uğraşan insanların sayısı da oldukça fazlaydı. Kalay işlemi bakırın yıpranmaya yüz tutmuş olan kısımlarına kül rengine benzeyen gümüş bir maddenin eritilerek dökülmesi ile yapılmaktadır. Bakır gereçlerin azalıp, evlere çelik, alüminyum ve plastik kapların girmesi ile birlikte kalaycılık mesleği de etkisini yitirmiştir.

3-Çömlekçilik

comlekcilik

Çömlekçilik mesleği de yine evlere plastik kapların girmesi ile birlikte etkisini yitiren bir meslek halini almıştır. Eski zamanlarda buzdolabının yaygın olmamasından ötürü kullanılan bu kaplar yemeklerin daha serin bir yerde muhafaza edilmesine yardımcı oluyordu. Şu sıralar çömlek ustaları bu yeteneklerini ve geçmişten günümüze kadar gelen bu mesleğin yok olmaması için çömlekten hediyelik eşya yapımına yönelmişlerdir.

4İpekböcekçiliği

ipek-bocekciligi

İpek böceğinin kelebeğe dönüşmesi için etrafını sardığı kozasından alınan iplik, kullanılan birçok malzemenin hammaddesi olarak bilinmektedir. Bursa ve çevresinde daha sık görülen bu meslek alanını şimdilerde yapan ise bir elin parmaklarını geçmeyecek kadar azdır. İpek böceği kozasının ipliğe dönüşüm işleminin gerçekleştiği meslek alanı olarak bilinen kozacılık, neredeyse bir altın kadar değerli.

5Bileycilik

bileycilik

Bileyleme işini yapan makineler sırtta taşınabilecek kadar hafif makineler olma özelliğine sahipti ve insan gücü ile çalışmaktaydı. Bileyleme işlemi daha çok keskinliğini yitirmiş ya da paslanmış olan kesici aletler üzerinde uygulanmaktaydı. Bu işin en zor kısmını üstlenenler seyyar olarak çalışan bileycilerdi. Zamanında ya çarşı pazarın yoğun olduğu anlarda ya da kasapların önünde yer alırlardı. Ancak teknolojinin hızlı bir şekilde ilerlemeye devam ettiği bu çağda onları neredeyse görmek imkânsız. Çünkü artık evlerde küçük bileyiciler bulunmakta ya da bileylemeye ihtiyaç duymayan (Çelik) ürünler kullanılmaktadır.

6-Arzuhalcilik:

arzuhalcilik

Bilgisayarın kullanılmadığı ve hatta olmadığı dönemlerde resmî kurumlara dilekçe yazmak için bu işi yapan özel kişiler bulunmaktaydı. Bu kişiler özel kurum ve kuruluşlar için dile getirmek istediğiniz istek, maruzat ve arzularınızı daktiloları başında yazmaktaydı. Ancak teknolojinin gün geçtikçe gelişmesi ve ilerlemesi bilgisayarlar yaşantımızın içerisinde daha çok yer edinmiş durumda.

7-Bohçacılık:

Sırtında kare şeklinde dürülü örtü içerisinde çeyizlik ya da günlük kullanım için eşya taşıyan kişiler bohçacı olarak adlandırılmaktadır. Evlere çağırıldıklarında komşuların da bir araya gelmesi için bir bahane olan bohçacılar, evin bir köşesine yayılır ve en güzel eşyalarını birer birer herkesin beğenisine sunardı. İşlemeli masa örtüleri ve peçeteler, ayrıca yatak ve sade masa örtüleri de bohçalarında bulunmaktaydı. Bu ürünleri satın almak için evde bulunan eskimiş ama kullanılabilir durumda olan eşyalardan vermek yeterli olmaktaydı. Ancak günümüzde sayısının da azalması ile birlikte eşya yerine bu tür ürünlerin değeri parasal olarak ölçülmektedir.

8-Küllekçilik:

Plastik ya da cam kaplar kullanılmadan önce yemek saklamak için tahta kaplar daha çok kullanılmaktaydı. Bu tür tahta kaplar daha çok bal, yoğurt ve pekmez gibi gıda ürünlerini uzun süre saklamak için kullanılmaktaydı. Ancak zaman içerisinde plastik ve cam kapların da yaygın olarak kullanılmaya başlaması ile hem bu kaplar hem de küllekçilik işini yapan kişiler oldukça azaldı. Bu mesleğin en azından varlığının korunabilmesi için mesleğin erbapları çırak yetiştirmek istiyor ancak bu işi yapacak çırakları bile bulmak oldukça zor.

9-Yorgancılık

yorgancilik

Kaynak: By zzzzz…. on Flickr

Bu meslek dalı günümüzde hâlâ devam etmektedir ancak artık her yerde değil, belli mahallelerin ara sokaklarında bulunmaktadır. Yorgan diktirmek her ne kadar bir gelenek olarak devam ettirilmeye çalışılsa da hazır ürünler artık dikilme yorganları aratmamaktadır. Yorganı dikenler, yaptığı her aşamada hem kendi yeteneğinin hem de işçiliğinin ne kadar değerli olduğunu ortaya koymaktadır.

 10-Macunculuk

macunculuk

Kaynak: By hkbz yıldıray on Flickr

Macunun güllü, naneli, limonlu veya lokumlu çeşitlerine sahip olan macuncular bir dönemin en çok aranan kişileriydi. Çoğunlukla macunu satan kişiler macunu yapardı ve her macuncunun macunu sunma şekli bir başka olurdu. Çocuklar tarafından çok sevilirdi. Ancak, artık çocuklar tarafından rağbet görmüyor olması nedeniyle ortadan kaybolmaya başlamıştır. Şimdilerde ise daha çok bayramlarda ya da Ramazan eğlencelerinde bu mesleği yapan kişiler karşımıza çıkmaktadır.

Facebook Yorumlar

Yorum Yazın